Mindfulness Dikkat Eksikliği İlişkisi

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) kapsamında, dikkatsizlik, dürtüsellik, hiperaktivite gibi semptomlar görülüyor. Son yıllarda yapılan çalışmalar, mindfulness dikkat eksikliği uygulamalarının geliştirilebileceğini, bilinçli farkındalığında dikkat eksikliği için kullanılabileceğini gösteriyor.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) nörogelişimsel bir bozukluk olarak açıklanıyor. Dikkatsizlik, dürtüsellik, hiperaktivite gibi semptomlarla görünür olan sorun, çocuk ve ergenlerde sıklıkla görülüyor. Dünya genelinde ortalama %2.6 ile %4.5 arasında yaygınlıktan söz ediliyor. Söz konusu DEHB olduğunda, genetik ve çevresel faktörlerin etkisinden bir arada bahsediliyor. Genellikle anksiyete, depresyon gibi sorunlarla bir arada görülüyor. Uzman desteği alınmadığında semptomlar yetişkinlik dönemlerinde de kişilerin hayatlarında olmaya devam ediyor. Farmakolojik tedavilerin yanı sıra terapiler ve dikkat çalışmaları da uzmanların süreçte kullandığı yöntemler arasında yer alıyor. Son yıllarda yapılan çalışmalar, bilinçli farkındalık temelli uygulamaların da dikkat eksikliği için kullanılabileceğini gösteriyor. Mindfulness dikkat eksikliği için yeni bir ışık yakıyor.

Mindfulness Dikkat Eksikliği
Mindfulness Dikkat Eksikliği

Bilinçli farkındalık olarak da anılan mindfulness, temelde içinde bulunan ana odaklanmaya dayanıyor. Dikkatin geçmiş veya gelecekle değil yalnızca içinde bulunan anın deneyimine odaklanması olan mindfulness, deneyimle gelen duyumları, duygu ve düşünceleri yargılamadan karşılamayı da içeriyor. Merak, kabullenme, dikkati anlık deneyime yönlendirme bileşenlerinden meydana gelen mindfulness DEHB için kullanılabiliyor. Diyalektik davranışçı terapinin bir bileşeni olarak ele alınan mindfulness çalışmalarının dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu üzerinde olumlu yönde etki gösterdiği akademik çalışmalarla kanıtlanıyor.

Mindfulness ve Dikkat Eksikliği Üzerine Akademik Çalışmalar

Dünyanın dört bir yanında olduğu gibi ülkemizde de mindfulness dikkat eksikliği konularında akademik araştırmalar yapılıyor. Örneğin, Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi’nde yayımlanan Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Ergenlerde Bilinçli Farkındalık adlı makalenin bulguları, 8 haftalık bilinçli farkındalık egzersizlerinin sonucunu paylaşıyor. Mindfulness çalışmaları sonucu DEHB tanısı olan kişilerin DEHB, depresyon ve anksiyete belirtilerinde anlamlı düşüş gözlemleniyor. Bilinçli farkındalık düzeyi yükseldikçe semptomların düştüğü çalışmayla göz önüne seriliyor. Ayrıca bilinçli farkındalık uygulamalarına katılan kişilerin sosyal uyum becerilerinin yükseldiği de çalışmalarla ortaya koyuluyor. Mindfulnessın aynı zamanda ebeveynlerin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarla etkileşimlerini geliştirmelerine de yardımcı olabileceği belirtiliyor. Kanada Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Birliği (CADDRA) de 2018 yılında yayımladığı DEHB kılavuzunda, DEHB tanısı konulan bireyler için öneriler arasında bilinçli farkındalık çalışmalarına yer veriyor. University of Amsterdam’daki UvaMinds Enstitüsü’nde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu tanısı almış çocuklar için geliştilen mindfulness programı da bulunuyor.

Bilinçli Farkındalık ve Dikkat Eksikliği
Bilinçli Farkındalık ve Dikkat Eksikliği

Mindfulness ve Dikkat Eksikliği Egzersizleri

Mindfulness egzersizleri dikkatin bilinçli bir şekilde içerideki ve dışarıdaki uyaranlara yönlendirilmesini içeriyor. Bu uyaranlar duygular, düşünceler, bedensel duyumlar olabileceği gibi görülen bir nesne, hisedilen ısı, ses, dokunulan bir zemin de olabiliyor. Bu egzersizlerle dikkatin yönlendirilmesi deneyimlenirken, dikkat her dağıldığında bunu fark etmek ve yeniden ana dönmek gerekiyor. Dikkatin dağıldığını farkında olma da bu süreçte geliştiren önemli bir beceri olarak görülüyor. Beden farkındalığı, duyu farkındalığı, nefes farkındalığı, düşünce farkındalığı birer farkındalık alanı olarak tanımlanabiliyor.

Dikkat Eksikliği için Evde Neler Yapılabilir?

Mindfulness çalışmalarının tümü özel bir materyale gereksinim duymayan çalışmalar. Bu egzersizlerin tümü evde yapılabiliyor. Ancak eğitimli bir uzmanın rehberliğinde yol almak tercih edilmesi öneriliyor. Çocuklarla mindfulness çalışmalarında etkinliklerin süresi önemli bir kriter olarAk görülüyor. Yetişkinler için de pratiklerin düzeni, sırası, süresi özenle seçilmesine dikkat ediliyor. Evde beden taraması, çocuklar için nefes farkındalığı gibi formal mindfulness egzersizleri yapılabileceği gibi ev işlerinin herhangi birini farkındalıkla yapmak da bir mindfulness egzersizi olarak sayılabiliyor.

Jenga Oyununu Mindfulness Egzersizine Dönüştürebilirsiniz ve Mindfulness Küresi gibi yazılarımızda anlatılan egzersizlerle evde dikkat çalışmalarına başlayabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir